Os Bosquexos do Paraninfo

Ante a información aparecida en diversas publicacións dedicadas á obra de D. José María Fenollera Ibáñez, no sentido de considerar a este pintor como autor dos bosquexos que haberían de reflectir as pinturas do teito do Paraninfo da Universidade de Santiago de Compostela, os herdeiros do matrimonio de D. Urbano González Varela e Dna. Carmen García Arbuthnot manifestan o erro en que se incorre respecto diso, xa que o autor real dos devanditos bosquexos foi o pintor membro de número da Real Academia de Belas Artes da Coruña D. Urbano González Varela.

Esta afirmación realízana sobre a base das seguintes consideracións:

  1. O vinte e catro de marzo de mil novecentos cinco foi expedida certificación polo Ministerio de Instrución Pública e Belas Artes na que hai un parágrafo que literalmente di: “Así mesmo e mediante concurso público, foi recentemente adxudicado por este Ministerio o encargo de pintar tres grandes lenzos para o teito do Paraninfo da mencionada Universidade”. Segundo o exposto Urbano foi o adxudicatario da obra. Esta certificación atópase actualmente no Arquivo Xeral da Administración do Estado. Obviamente o feito de que a Urbano se lle adxudicase devandito encargo é porque este tivo que presentar uns bosquexos orixinais nos que se basearía a obra final que despois aparcería nos teitos do Paraninfo. A existencia desta certificación a nome de Urbano González Varela asegura a autoría dos bosquexos aos que se fai mención, xa que doutra forma non sería posible. Tamén cabe destacar que dita adxudicación foi concedida por unanimidade do xurado que valorou desta forma a excelente calidade dos bosquexos presentados no seu momento por Urbano.
  2.  

    PoesiaMusicaPintura

    A Poesía, a Música e a Pintura

  3. Estes bosquexos lémbranos todos os netos de Urbano na súa casa de Santiago de Compostela, rúa do Hórreo,43-1º, na que vivían coa súa viúva e avoa, que tamén exercía como titora legal, Dna. Carmen García Arbuthnot. (Os seus país, Miguel Cabeza Anido e Carmela González García, xa faleceran e eran todos eles menores de idade e como era preceptivo había un consello de familia que presidía como maxistrado D. Fermín Bouza Brey e como vocais D. Miguel Pérez Esteso, D. Ramón Baltar Domínguez, D. Xullo do Rio, D. Félix Belsol e D. Paulino Pedret Casado). A súa avoa sacaba os cartafoles cos debuxos de Urbano, e entre eles había un que contiña os bosquexos do Paraninfo, que ela ensinaba con gran agarimo á vez que lles explicaba o seu significado, lembrando con tristeza o falecemento de Urbano, o avó.
  4.  

  5. A principios dos anos 50 presentouse na súa casa Don Dionisio Gamallo Fierros pintor e crítico de arte, e diante de dous dos netos pediulle á avoa se lle podería prestar os bosquexos do Paraninfo. A avoa revolveuse no seu asento e visiblemente nerviosa díxolle que non, pero el insistiu dándolle a súa palabra de que llos devolvería enseguida. Tanto porfiou o Sr. Gamallo que Dna. Carmen García Arbuthnot, xa moi maior, acabou accedendo ao préstamo confiando na palabra do Sr. Gamallo, mentres este seguía prometéndolle a súa devolución inmediata. No ano 1953, faleceu a avoa Carmen e do Sr. Gamallo nunca máis se soubo, o mesmo que dos bosquexos, ata que estes empezaron a aparecer nos libros e conferencias dedicados ao Sr. Fenollera.
  6.  

    Minerva

    Minerva. Bosquexo central do Teito do Paraninfo

    FilosofiaCienciasLetras

    A Filosofía, as Ciencias e as Letras

  7. Antes de finalizar esta exposición, preténdese deixar claro que a intención non é poñer en cuestión o traballo realizado por Fenollera no Paraninfo da Universidade de Santiago de Compostela. D. José María Fenollera Ibáñez e D. Urbano González Varela eran íntimos amigos, por iso cando Urbano se puxo moi grave da enfermidade incurable que o levou á morte, foi Fenollera o que se fixo cargo da finalización dos traballos de pintura do teito do Paraninfo. Neste artigo só se tenta expoñer a verdadeira realidade sobre a autoría dos bosquexos orixinais das pinturas do Paraninfo e non sobre a finalización das pinturas do teito do Paraninfo.

Téntase con isto sandar unha vella ferida e recuperar a autoría da obra pictórica de Urbano González Varela.