Urbano Poet

En su Santiago de Compostela, Urbano always found the inspiration necessary to attach those words that allowed him to tell what her heart felt.

¡ELA!


¡Non foi,non foi a lua,
non foi a diosa meiga,
albo cisne de neve,
vago craror das vívidas estrelas.
¡Non foi, non foi a lua!
¡Foi ela, foi ela!


Non foron as aladas
malencónicas lendas,
sereas como os lagos,
como os lumiares da verdad eternas;
Non foron os delirios,
¡Foi ela, foi ela!


Zoar dos piñeirales,
arrulos d’a arboreda,
zongue-zongue dos ventos
entr’os brazos titans da carballeira,
¡non fúchedes vosoutros.
¡Foi ela, foi ela!


Foi ela. Era unha onda
do rio, mansa e leda,
leve como o voar das anduriñas,
Fonda com’os carrunchos da concencia.
Eu ben a vin: tiñ’o mirar d’esfinxe,
tiña a altivez de reina,
era feita de bágoas,
era feita de brétemas.


O rio, maino, maino,
iba bicando as follas da ribeira,
furtando en cada bico un amoroso
agarimo da terra;
iba como quen palpa,
quediñamente, a cegas,
baixando pol-os seos
do seu leito de pelras.
Iba doce, esmayado
com’as grinaldas murchas da tristeza;
y’era eiqui todo lus, límpido espello
da scintilante esfera;
y era alá, baixo a coba das ramaxes
todo negrura, noite sin estrelas!…


Foi ela. Era unha onda
do rio, mansa e leda;
pura com’unha aurora,
com’unha pomba, tenra;
tiña n-as aas a cor das margaridas,
tiña n-a frente o sol das primadeiras;
y-era onda e muller, esfinxe e santa,
era corpo, era idea!


¿Qué voz, qué lei, qué forza
sacode a catalepsia
do curazón dormido,
e puxante o desperta?
N-ese ridor crepúsculo da vida,
n-esa frorida veiga
que chaman mocedá, ¿qué lus estrana
fai alcender as almas dos poetas?
¿Qué fulxida rayola
¡érguete! escribe n-as profundas trebas?


Hay unha lus n-o fondo dos abismos
que do ceo refrexa;
un sol n-o firmamento; unha encantada
diosa n-as noites de luar sereas;
hay un doce ala-laa lexano e triste
n-as horas do seran; alba inocencia
n-o mirar d’unha virxe ruborosa;
poesia n-a mar xigante e fera;
n-os duros troncos, niños;
entr’os sepulcros, herbas;…
¿Qué ferve, qué palpita
n-as insondabres almas dos poetas?


Eu vivía n-as sombras,
eu vivía n-as trebas,
y-ela, que todo o abarca,
espíritu sin beiras,
rio que chega o mar, mar que s’estende;
¡ela!
monte azul do hourizonte en que amorosos
se bican ceo e terra,
¡ela rachou a noite, e n-a miñ’alma
fixo lucir unha alborada eterna!
D’enton, os meus sentidos
todo fala d’amor; a branca area
da praya romorosa;
o canto da muiñeira;
o menhir solitario,
probe, iñorado asceta
n-o seu sudario envolto
de grama e de malezas;
a milagreira fonte
d’auga pura, que reza
c’o seu run-run eterno
y-ós seus beizos de pedra…


Zoar dos piñeirales,
arrulos da arboreda,
zongue-zongue dos ventos
entr’os brazos tintans da carballeira…
¡Non fúchedes vosoutros!
¡Foi ela, foi ela!

 

Urbano González Varela

 

Poetry dedicated to his wife Carmen García Arbthunot and written in the folds of a fan (photo).

Abanico con los versos del poema escrito en los pliegues.

Fan with the verses of the poem written in the folds.

A Carmen

Me ha de dictar unos versos
para este abanico el alma,
y he de escribir con esencia
de jazmines sus palabras,
porque, encendido en aromas,
el fervor de mis plegarias,
incienso será de gloria
que entre nubes de esperanza
subirá rezando amores,
hasta el altar de tu gracia.

Ha de dictarme unos versos
para este abanico, el alma
y habrá en su ritmo armonías;
la luz les dará sus galas;
su bebedizo de encantos
La ensalmadora guitarra;
reflejos de cielo, el iris;
alientos de amor, mis ansias
el mar, grandeza y misterios;
eterno verdor, las algas;
y el genio será su nimbo;
y serán sus letras, alas
que de mi afecto a tu afecto
suspiros lleven y traigan…..

Y cuando escriba esos versos
y entone en ellos el alma
la canción grande y eterna
de amor a la vida humana,
de mí memoria al conjuro,
veré tu imagen sagrada,
fulgurarán en mi mente
las luces de tus miradas,
y ellas serán el milagro
de inspiración soberana
que regalé a mis ideas
perlas en vez de palabras;
como la pródiga mano
de Dios que la vida encarna,
dió nácaras a tu frente,
dió a tus ojos esmeraldas
rayos de sol a tus risas,
luz diamnatina a tus lágrimas.

Y entonces ante la imagen
de tu recuerdo evocada,
surgirán aquí mis versos,
y por arte de tu gracia,
renglón cada pliegue, cada palabra,
y cada letra el aliento
de un pedacito del alma.

 

Urbano González Varela
July 1893